Dania jednogarnkowe

Receptury na popularne dania jednogarnkowe!

Dania jednogarnkowe czyli pulpety, dania z ryżem i kaszami, gulasze, strogonowy, zupy na bogato, makarony i bigosy - królestwo smaku! Przepisy polskie, francuskie, hiszpańskie, irlandzkie, arabskie. Najlepsze z najsmaczniejszych :-) Proste, zdrowe, bogate w smaki i aromaty - mądrość narodów.

Forszmak - potrawka z wieprzowiny z ziemniakami

Klasyczne danie polskie wywodzące się z kuchni kresowej

Składniki na forszmak:
0,5 kg polędwicy wieprzowej
bulion (ok. 500 ml)
200 g szynki wędzonej
ok. 200 g boczku wędzonego
2–3 ogórki kiszone
1 duża cebula i 1 ząbek czosnku
kilka ziemniaków (ok. 10)
koncentrat pomidorowy
100 g sera żółtego wędzonego
natka pietruszki i ok. 1/2 szklanki śmietany
olej, mąka, sól, pieprz do smaku

Przygotowanie forszmaku:
Mięso pokroić na paseczki, przełożyć do miski i posypać pieprzem, solą i obtoczyć w mące.

Podobnie boczek i szynkę pokroić w paski.

Cebulę pokroić w piórka, czosnek drobno, ogórki też w paski. Ziemniaki obierać i zrobić z nich kostkę, wrzucić do garnka i podgotować w osolonej wodzie, ale tak, by były lekko twarde

Na oleju podsmażyć cebulę, gdy jest szklista, dodać czosnek, troszkę soli, wrzucić boczek, szynkę i zrumienić. Dołożyć mięso i razem smażyć! Na koniec ogórki, koncentrat i dolać bulion, wrzucić ziemniaki i gotować, aż sos będzie zredukowany i gęsty, a mięso miękkie. Na zakończenie wlać śmietanę, posypać natką pietruszki i startym na drobnych oczkach serem. Całość lekko podgrzać i gotowe!

Potrawy z kurczaka i dzikiego ptactwa

Przepisy kulinarne na kurczaka pieczonego, duszonego, z grilla. Drób – zbiorcze określenie udomowionych ptaków hodowanych ze względu na mięso, jaja, pierze oraz dekoracje. Kurczak po polsku, orientalny, ugrillowany; piersi, uda, pałki, w całości - co chcecie...

Przegląd przepisów, które pomogą w przygotowaniu drobiu i ptactwa. Przepisy można stosować do perliczek, indyków, gołębi, bażantów, kaczek, rzadziej dla gęsi, do drobiu w sensie kulinarnym zaliczane są też potrawy z dzikich ptaków.

Zdrowe mięso kurczaków?

Nie przepadam za marnym kurczakiem z hipermarketów, ale trzeba się z tematem zmierzyć, warto szukać materiału dobrej jakości czyli od zaprzyjaźnionego gospodarza lub najmarniej obecnych w handlu sztuk zagrodowych. Smak tych "dzikich" jest nieporównywalny z przemysłowymi. W powszechnej świadomości społecznej krążą mity na temat mięsa kurcząt, podobno są faszerowane hormonami wzrostu i antybiotykami. Jednak prawda jest taka, że w Unii Europejskiej i w Polsce jest to całkowicie zakazane. Jesteśmy obecnie unijnym potentatem w eksporcie drobiu i cała konkurencja marzy, by nas na czymś przyłapać. Kontrolują: pasze, chłodzenie, transport, opakowania i tylko czekają, by się nam noga powinęła :-) Gra idzie o setki milionów euro, więc kto zaryzykuje złamanie zakazów?

UWAGA! Kurczak bardzo rzadko wymaga "obróbki" w przyprawach i ziołach dłużej niż od jednej do trzech godzin. Osobiście unikam przepisów których autorzy namawiają do zostawienia ptaka w przyprawach na 12/24 godziny (z wyjątkiem zimnych marynat/zalew). Mięso drobiu jest zbyt wrażliwe na przyprawy i ich niekontrolowane przemiany smakowe - to co jest wyśmienite po obtoczeniu w ziołach przez 2 godziny bywa niezjadliwe, niesmaczne po przetrzymaniu w lodówce przez 12 godzin, to spore odstępstwo od zasad ogólnych dla mięs...np. przyprawy w niekontrolowany sposób wysuszają delikatne mięso, jedna z nich "dominuje" etc/itd. Czym innym jest tak zwane kruszenie dzikich zwierząt.

Papryka - warzywo i przyprawa

Jednoroczna, chili, cayenne, zdrowie w kuchni, a papryka - z zasady im mniejsza tym ostrzejsza.

Papryka, pieprzowiec (Capsicum L.) – roślina należąca do rodziny psiankowatych. Przedstawiciele rodzaju pochodzą z Ameryki Południowej i Centralnej, obecnie rozpowszechnione na całym świecie. Gatunki Capsicum zostały odnalezione w Peru w grobach w Ancon i Huata Prieta, co świadczy o uprawie tych gatunków na długo przed odkryciem Ameryki. Dla Hiszpanów i Portugalczyków, którzy poszukiwali pieprzu, odkrycie papryki – nowego, znacznie ostrzejszego „pieprzu indiańskiego" – stało się bardzo zyskowne. Po zdobyciu Meksyku przez Hernána Cortésa uprawa papryki dość szybko rozprzestrzeniła się na inne kraje tropikalne. Ponieważ nasiona papryki zachowują długo zdolność kiełkowania, można je przechowywać i przewozić na duże odległości.

Do Europy nasiona papryki przywiózł  Diego Alvaraez Chanca, towarzyszący drugiej wyprawie Kolumba w 1493 r. - autor pierwszego dokumentu opisującego florę i faunę Ameryki. Do popularyzacji walorów kulinarnych papryki w Europie przyczynili się Węgrzy, którzy zaczęli uprawić ją już w 1526 r a potem uczynili z niej swój sztandar kulinarny, który rozpowszechnił się wśród sąsiadów.

Dania z ryb - zdrowa kuchnia.

Przepisy na ryby, czyli krok dalej na punkcie rybnych kulinariów: ryba w winie, słodko kwaśna, ryba w warzywach.

Poniżej przepisy na ryby według Ewy Wachowicz, Ani Starmach i moją rybę w warzywach, czyli coś uniwersalnego, co ma otworzyć głowę na przyrządzanie potraw z udziałem płetwiastych. Dalej podaję przepis Roberta Makłowicza na piotrosza w winie, a kończę typowo polskim sandaczem Karola Okrasy.

Ryby a zdrowie!

Jest takie powiedzenie - zdrowy jak ryba!  Mięso ryb zawiera, nienasycone kwasy tłuszczowe omega, pełnowartościowe łatwo przyswajalne białko, minerały; fosfor, magnez, wapń, potas, cynk, jod, witaminy; A, D, E (zwłaszcza ryby tłuste - Dorsz, Halibut, Karp, Łosoś) oraz witaminy z grupy B (zwłaszcza ryby chude - Mintaj, Morszczuk, Panga, Pstrąg, Sandacz). Mięso ryb, zwłaszcza ryb tłustych, wpływa na obniżenie ciśnienia, usprawnia funkcjonowanie mózgu, przeciwdziała arytmii serca, dzięki zdrowym kwasom omega-3, zapobiega miażdżycy, obniża cholesterol, pomaga w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych, mięso ryb zwiększa też odporność organizmu przed infekcjami i chorobami.

Jakich ryb unikamy w kuchni?
Unikamy: Panga, Tilapia, Okoń nilowy, Krewetki (nieznanego pochodzenia, a w Polsce większość jest nieznanego pochodzenia ;)), Tuńczyka (można jeść młode sztuki, puszek nie dotykamy), Łososia ciemnopomarańczowego (nieznanego pochodzenia).

Jakie ryby są bezpieczne?
Polecam: Dorsza, Śledzia, Szproty, Morszczuka, Mintaja, Solę, Łososia atlantyckiego (lub norweskiego, wbrew medialnym doniesieniom jest OK!).

Jak przygotować ryby, by były zdrowe, zachowały wartości odżywcze?
Smażenie panierowanej w mące i bułce tartej ryby musi odejść w zapomnienie, ponieważ jest niezdrowe; najwartościowsze kwasy omega3 zostają zachowane podczas grillowania, gotowania i pieczenia. Panierowanie wprowadza węglowodany i tłuszcze wielonienasycone długołańcuchowe, niekorzystne dla naszego zdrowia. Najlepszymi sposobami przyrządzenia ryb są: gotowanie (w tym na parze), pieczenie i grillowanie. Do gotowania dobrze wykorzystać ryby chude i średnio tłuste takie jak okoniowate czy karpiowate, dobre są też flądry i dorsze.

Nie bójmy się dodatku cukru, który poza walorami smakowymi, stabilizuje kwasy tłuszczowe w wysokich i niskich temperaturach. Imbir i czosnek to także dodatki, które poprawiają nie tylko walory smakowe gotowanych ryb, ale i zdrowotne. Na koniec ostatnia kropla zdrowia - sos sojowy - bogactwo wolnych aminokwasów i witamin. Do pieczenia doskonale nadają się karp czy pstrąg. Także większość ryb morskich np. dorada, labraks czy morszczuk. Niewielki dodatek masła w tym przypadku jest zdecydowanie mniej szkodliwy niż olej w czasie smażenia. Grillowanie (pieczenie) to domena ryb tłustych, które najlepiej doprawiać po przygotowaniu. Dobre są mrożone ryby, mrożenie eliminuje pasożyty.

Sosy i dipy

Sosy kwintesencją kuchni

Poniżej przygotowałem przepisy na najważniejsze sosy w kuchni. W codziennym życiu mamy mało czasu na długotrwałe "marnowanie" mięs - taki życiowy hot-dog nam się robi. Sosy ratują sytuację, ale nawet gdy danie perfekcyjne - sos stawia kropkę nad "i". Tworzy niepowtarzalny smak dania i wspólnego wieczoru. Na początek podany przez Macieja Kuronia sos barbecue wraz z komentarzem: "Sos barbecue występuje w różnych wariantach i jest nieodłącznym składnikiem amerykańskiego grilla. To trochę tak, jakbyśmy chcieli Hindusowi przyrządzić curry, Meksykaninowi mole, a mieszkańcowi Karaibów potrawę Colombo. Efekt może być niezadowalający dla obu stron..."

Sos barbecue

 

Składniki:
2 cebule
200 g koncentratu pomidorowego
125 ml białego wytrawnego wina
4 ząbki czosnku
50 ml białego octu winnego
3 łyżki miodu
60 g oleju
łyżka musztardy
przyprawy: po pół łyżeczki bazylii, cząbru i tymianku, liść laurowy, po kilka kropli tabasco i sosu worcester
sól, świeżo zmielony pieprz

Obieramy cebule i czosnek, a następnie drobno siekamy i wrzucamy na rozgrzany olej. Smażymy aż do zeszklenia. W tym czasie mieszamy ze sobą koncentrat pomidorowy z octem, dodajemy do czosnku i cebuli. Mieszamy. Dusimy 5 minut i dorzucamy liść laurowy, dolewamy płynny miód, wino, dodajemy musztardę oraz pozostałe przyprawy. Mieszamy i dusimy jeszcze około 10 minut. Powinniśmy dusić sos bez przykrycia żeby zgęstniał, dlatego musimy pamiętać o częstym mieszaniu. Przed podaniem usuwamy liść laurowy. Sos barbecue jest dla amerykańskiego grillowicza tym, czym dla Włocha pesto, a dla Meksykanina salsa. Stanowi obok kukurydzy nieodzowny dodatek do steków z grilla. Podałem wersję złagodzoną. W oryginale dodaje się łyżkę tabasco, 100 ml sosu worcester, a poza tym przynajmniej łyżkę marynaty grillowej. Zamiast wina można użyć octu winnego lub jabłkowego. Wszystkie składniki dusi się razem przez około 15 minut i przekłada do słoika. Taki sos przechowywany w lodówce może nam służyć przez 2-3 miesiące.

Kolejna porcja sosów niżej :-)

Gulasz wołowy / Gulasz po węgiersku

Klasyka kuchni węgierskiej - gulasz (gulyás)!

Danie jednogarnkowe

Istnieje wiele wersji tego dania na Węgrzech, to jedna z jego odmian gotowa do wykonania w Polsce, a z wyraźnym węgierskim smakiem. Gulasz w kraju pochodzenia podaje się z miejscowymi małymi kluseczkami - zacierkami, które nazywają się galuszki* (Galuszki węgierskie różnią się istotnie od ukraińskich, gdzie tak nazywa się "wszystkie" kluski różnego rodzaju).

Składniki:
* około 1 kg wołowiny dobrej jakości / można użyć wieprzowiny, ale wówczas danie przestaje być klasycznym, choć nadal możemy nazywać je węgierskim;
* 4 pomidory, 3-4 papryki, 2 cebule (ilość zależy od wielkości warzyw);
* przyprawy: 5-6 ząbków czosnku, ostra papryka minimum 1 łyżeczka, i kilka papryczek chili, po 1 łyżeczce majeranku, kminku i cząbru. Sól i pieprz.
* 250-350 ml czerwonego wytrawnego wina i około 300 ml wywaru (ostatecznie może być z kostki);
* minimum 100-200 g tłuszczu (w oryginale smalcu/ słoniny) / dietetycznie może być oliwy lub oleju.

Mięso czyścimy, myjemy, osuszamy i kroimy w kostkę o boku ok. 2,5-3 cm. Cebulę obieramy i drobno kroimy, czosnek rozgniatamy lub siekamy. Mięso mieszamy w misce z czosnkiem, olejem, posypujemy papryką, cebulą i pozostawiamy na co najmniej godzinę w chłodnym miejscu. Pomidory parzymy, obieramy ze skórki (to nie jest wymóg) i kroimy w kostkę, paprykę myjemy, usuwamy gniazda nasienne i kroimy w paski. Następnie rozgrzewamy na patelni tłuszcz (oliwę) i obsmażamy mięso wraz z cebulą i czosnkiem na rumiano z wszystkich stron, ciągle mieszając.

Przepis na paprykę w zalewie

Papryka w zalewie - octowo olejowa, (na razie) na szybko.

Przepis pierwszy

2,5kg papryki, 1kg cebuli, 3 szklanki wody, 1 szklanka octu, 12 łyzeczek cukru, 3 łyżeczki soli. Zagotować zalewę, dodając jeszcze ziele i liście laurowe. 15 minut. Papryke do słoików, zalać zalewą. Na wierzch każdego słoiczka wlać ciut oleju. Zakręcić i pasteryzować.

Przepis ukraiński

Przepis na papryczkę pani Marysi z Ukrainy

60 papryk
zalewa: 2 litry wody
350 ml octu
2 szkl cukru
1 szkl oleju
3 duże łyżki

paprykę umyć, obrać, pokroić w paski lub na pól zalać wrzątkiem na 10 min,
potem odlać wodę, paprykę włożyć do słoiczków i zalać gorącą zalewą dodać na pól litrowy słoik 2-3 ząbki czosnku (wycisnąć),
sterylizować 10 min.

Spaghetti - przepisy na dobre makarony

Klasyka kuchni włoskiej: Spaghetti!

Spaghetti to we Włoszech tradycyjna przystawka (jednocześnie nazwa makaronu). Wbrew polskiej tradycji kulinarnej włoskie spaghetti są proste, zwykle zawierają do trzech składników podstawowych.

Typowe danie spaghetti składa się z porcji świeżo ugotowanego makaronu wymieszanego z odpowiednim sosem i posypanego serem (we Włoszech najczęściej parmezanem lub pecorino). Spaghetti składa się z długich (do ok. 80 cm), prostych i dość grubych nitek. Dobrze ugotowane spaghetti powinno być al dente (wł. na ząb), tzn. lekko twarde, ale nie surowe. Nadmierne rozgotowywanie spaghetti jest najczęstszym błędem przy jego sporządzaniu.

Do spaghetti sporządzane są różne sosy. Oto najpopularniejsze z nich:

- Carbonara

Sos pochodzi z regionu Rzymu. Wymyślili go alianccy żołnierze podczas II wojny światowej, którzy połączyli włoski makaron z dostępnymi sobie racjami wojskowymi. Carbonara sporządza się z boczku (najlepiej Pancetty), żółtek, parmezanu, sera owczego pecorino, oliwy, soli i pieprzu.

- Bolognese (wł. ragu di carne alla bolognese)

To sos mięsny pochodzący z włoskiego miasta Bolonia. Sporządza się go z wielu rodzajów mięs (tradycyjnie krojonych na bardzo drobne kawałeczki, obecnie się je miele, używa się wieprzowiny i wołowiny), kiełbas (tradycyjnie: mortadela), boczku, zestawu warzyw (z typowej tzw. włoszczyzny, czyli marchewki, selera i pietruszki), oliwy, pomidorów i czerwonego wina. Sekretem udanego sosu jest długie gotowanie: co najmniej przez dwie godziny, a najlepiej przez cztery.
Tradycyjnie sos boloński podaje się z makaronem tagliatelle (wstążki). Można go też używać do klusek, polenty i ziemniaków.

- Sos pleśniowy

Sos przygotowywany ze śmietany, sera pleśniowego (np. Rokpola), cebuli oraz przypraw. Należy na patelni w śmietanie rozpuścić około 250 gramów sera, dodać do tego zeszklonej cebuli i ewentualnie posolić i popieprzyć, chwilę podgrzewać. Po czym dodać do garnka z makaronem (najlepiej Penne) i wymieszać jedno z drugim. 

Spaghetti aglio, olio e peperoncino
Czosnek, chili, pietruszka.

Składniki:
400 g makaronu spaghetti
6 łyżek oliwy z oliwek
2 ząbki czosnku
1 papryczka chili
1 łyżka posiekanej natki pietruszki lub świeżej bazylii
sól i pieprz, do smaku

Czosnek obierz, pokrój w cienkie plasterki. Papryczkę umyj, osusz, usuń nasiona i pokrój w plasterki.

W dużym garnku zagotuj wodę. Posól, doprowadź do wrzenia. Do wrzątku dodaj makaron i gotuj al dente zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Odcedź.
W międzyczasie wlej na dużą patelnię oliwę. Dodaj pokrojony czosnek i papryczkę. Smaż 2-3 minuty, aż czosnek się delikatnie zezłoci. Dodaj odcedzony makaron, smaż z czosnkiem i papryczką ok. 2 minut mieszając, tak, aby oliwa pokryła kluski. Dopraw solą i pieprzem. Przed podaniem posyp pietruszką lub bazylią, wymieszaj. Podawaj gorące.

Pstrąg na liściach kapusty

Składniki: (dla 2-4 osób, czas ok. 45 min)
4 sprawione pstrągi po około 30 dag każdy,
mała, luźna główka kapusty,
4 pomidory, 2 cebule,
2 limonki, 5 dag masła,
4 łyżki drobno posiekanych ziół (natka, kolendra, rozmaryn,szczypiorek),
4 gałązki rozmarynu, 4 ząbki czosnku,
świeżo mielony czarny pieprz, pieprz ziołowy, sól

Przepis:
Kapustę opłucz, oczyść z zewnętrznych, uszkodzonych liści. Główkę włóż na 6-8 minut do posolonego wrzątku. Następnie wyjmij, osącz, przestudź. Zdejmij co najmniej 8 największych liści. Z każdego liścia ostrożnie zetnij najgrubsze nerwy, uważając, aby nie przebić go na wylot. Liście posmaruj odrobiną miękkiego masła. Pstrągi dokładnie opłucz z zewnątrz i od środka. Osusz papierowym ręcznikiem. Sparz limonki, cienko obierz ze skórki, a z miąższu wyciśnij sok. Sokiem skrop ryby z zewnątrz i od środka. Oprósz solą oraz pieprzem czarnym i ziołowym. Odłóż na kilka minut. W tym czasie cebulę i pomidory pokrój w grube plastry. Do środka każdego pstrąga włóż po kilka plasterków pomidora i cebuli, po małej gałązce rozmarynu i kawałku skórki z limonki. Obierz czosnek. Ząbki pokrój w plastry i również umieść w środku ryby. Następnie pstrągi panieruj w posiekanych ziołach. Tak przygotowane przykryj i wstaw na około 20 minut do lodówki. Następnie każdą z ryb ułóż na 2-3 liściach kapusty. Przykryj kawałkami masła i zawiń w folię aluminiową. Piecz na grillu ok. 30 minut. Ewentualnie pstrągi w kapuście ułóż w natłuszczonym naczyniu żaroodpornym, przykryj kawałkami masła, podlej 3 łyżkami wody i piecz 25 minut w temp 200°C. Podawać z ziemniakami.

Kurczak w papryce na ostro

Grillowane / smażone kawałki kurczaka

Składniki
600 g piersi kurczaka
marynata:
pół szklanki oliwy z oliwek
15 plasterków papryczki jalapeno
4 ząbki czosnku pokrojone w plasterki
1 łyżka sosu sojowego
2 łyżki soku z cytryny
listki kolendry

Przygotowanie

Piersi kurczaka pokroić w paski grubości kciuka. Wszystkie składniki marynaty wymieszać. Dodać paski kurczaka. Zostawić w lodówce na co najmniej 3 godziny. Grillować na płycie od raclette lub smażyć na suchej (oliwa z marynaty wystarczy) gorącej patelni. Można w trakcie smażenia dodać do mięsa paski kolorowej papryki.

Cukinia z Boczkiem

Boczek ze zdrowymi warzywami

Taki zestaw niweluje zły cholesterol.

Składniki: 3-4 porcje
2 średnie cukinie
500 g wędzonego boczku
1 papryka
1 cebula
150 g kukurydzy
1 szklanka kwaśnej śmietany
1 łyżka rozmarynu
sól
pieprz
oliwa z oliwek

Przygotowanie potrawy:
Boczek pokroić w kostkę, usmażyć.

Cukinię pokroić w krążki i dodać do boczku wraz z posiekaną cebulą. Po 3 minutach dodać paprykę, rozmaryn i kukurydzę. Po chwili dodać śmietanę i dusić.